Quốc hội thông qua Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi): Bước hoàn thiện quan trọng cho hệ thống đào tạo nhân lực quốc gia

Ngày 10/12/2025, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi), đánh dấu một bước chuyển mạnh mẽ trong quá trình hiện đại hóa hệ thống đào tạo nhân lực Việt Nam. Với nhiều điểm mới có tính nền tảng, Luật không chỉ tạo hành lang pháp lý đồng bộ hơn mà còn mở rộng cơ hội học tập, nâng cao chất lượng, phù hợp với xu hướng phát triển kinh tế – xã hội và yêu cầu của thị trường lao động mới.

Bổ sung mô hình Trung học nghề – Hoàn thiện cấu trúc hệ thống giáo dục quốc dân

Một trong những điểm nhấn nổi bật của Luật sửa đổi là việc chính thức đưa Trung học nghề vào hệ thống giáo dục quốc dân. Đây là mô hình đào tạo song song giữa kiến thức văn hóa cốt lõi và kỹ năng nghề nghiệp, tương đương cấp học THPT.

Việc bổ sung cấp học này giúp khắc phục những hạn chế lâu nay trong phân luồng sau THCS, mở ra một lựa chọn mới phù hợp hơn cho học sinh có định hướng theo nghề từ sớm. Trung học nghề không chỉ đáp ứng nhu cầu tiếp cận nghề nghiệp thực tiễn mà còn tạo điều kiện để học sinh được chuẩn bị kỹ năng lao động ngay từ giai đoạn phổ thông.

Mô hình này đóng vai trò quan trọng trong việc hoàn chỉnh hệ thống giáo dục theo hướng mở, linh hoạt; đồng thời góp phần phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật bậc trung – lực lượng đang rất thiếu trong nền kinh tế hiện đại.

Mở rộng đối tượng tham gia GDNN và tăng cường liên thông giữa các trình độ

Luật sửa đổi đã mở rộng đáng kể đối tượng được phép tham gia hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Một số cơ sở giáo dục đại học được giao quyền đào tạo cao đẳng, trung cấp đối với các lĩnh vực đặc thù như nghệ thuật, thể thao, sư phạm hay quốc phòng – an ninh.

Bên cạnh đó, người học ở mọi giai đoạn – học sinh, sinh viên, người lao động, người muốn học lại hoặc chuyển đổi nghề – đều có thể linh hoạt tham gia giáo dục nghề nghiệp. Cách tiếp cận này phù hợp với xu hướng học tập suốt đời và quá trình chuyển đổi nghề nghiệp đang diễn ra mạnh mẽ trong kỷ nguyên mới.

Đáng chú ý, Luật nhấn mạnh việc liên thông giữa các trình độ: từ trung học nghề → trung cấp → cao đẳng → đại học. Điều này giúp người học dễ dàng nâng cao năng lực, mở rộng cơ hội nghề nghiệp mà không bị “đứt quãng” trong quá trình học tập.

Hệ thống liên thông mạch lạc là nền tảng để đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cao, đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp và xã hội.

Đổi mới chương trình, phương thức đào tạo và nâng cao chất lượng GDNN

Cùng với thay đổi về cấu trúc hệ thống và đối tượng tham gia, Luật sửa đổi tập trung mạnh vào chất lượng đào tạo. Các chương trình đào tạo nghề sẽ được xây dựng theo chuẩn hóa, đảm bảo tính thực tế, cập nhật công nghệ và phù hợp yêu cầu công việc.

Việc cấp phép hoạt động giáo dục nghề nghiệp sẽ được thực hiện theo nhóm ngành thay vì từng ngành nghề riêng lẻ như trước. Điều này giúp các cơ sở đào tạo linh hoạt hơn trong thiết kế chương trình, đồng thời giảm bớt thủ tục hành chính.

Luật cũng yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong tuyển sinh, quản lý chương trình, đánh giá chất lượng và theo dõi quá trình học tập. Mọi dữ liệu sẽ được quản lý trên nền tảng số, tăng tính minh bạch và hỗ trợ hoạt động kiểm định.

Đặc biệt, Luật công nhận các kết quả học tập, kỹ năng đã tích lũy từ nhiều môi trường khác nhau — từ đào tạo chính quy, đào tạo ngắn hạn đến quá trình làm việc thực tế. Thúc đẩy người học chủ động phát triển kỹ năng và thuận tiện hơn khi muốn nâng bậc hoặc chuyển đổi nghề.

Vai trò của SGT và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trong giai đoạn phát triển mới

Trong bối cảnh Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) chính thức có hiệu lực, các cơ sở đào tạo — đặc biệt là các trường cao đẳng nghề — sẽ trở thành lực lượng nòng cốt trong việc đưa các quy định mới vào thực tiễn. Trường Cao đẳng Công nghệ Sài Gòn (SGT) được dự báo sẽ đảm nhiệm vai trò quan trọng trong việc hiện thực hóa những định hướng cải cách này.

Trước hết, nhà trường sẽ tiến hành rà soát và đổi mới chương trình đào tạo theo hướng chuẩn hóa, hiện đại và bám sát nhu cầu thị trường lao động. Việc tăng cường thực hành, mở rộng thời lượng học tại doanh nghiệp và cập nhật công nghệ mới sẽ được xem là trục chính của hoạt động đào tạo trong thời gian tới.

Song song đó, SGT sẽ đẩy mạnh các tuyến liên thông từ trung học nghề – trung cấp – cao đẳng – đại học, đảm bảo người học có lộ trình phát triển nghề nghiệp liên tục và linh hoạt. Cấu trúc liên thông mạch lạc này không chỉ giúp mở rộng cơ hội nâng bậc trình độ mà còn đáp ứng đúng tinh thần “học tập suốt đời” được nhấn mạnh trong Luật.

Bên cạnh hoạt động đào tạo, nhà trường cũng có nhiệm vụ tăng cường hợp tác doanh nghiệp nhằm nâng cao chất lượng thực hành và cơ hội việc làm cho sinh viên. Việc hình thành các mô hình hợp tác thực tập, đào tạo theo đặt hàng và đào tạo gắn với nhu cầu tuyển dụng sẽ tiếp tục được ưu tiên.

Đặc biệt, chuyển đổi số trong quản lý và đánh giá chất lượng sẽ được đẩy mạnh. Các nền tảng tuyển sinh, quản lý chương trình, hồ sơ người học và kiểm định chất lượng sẽ được số hóa theo lộ trình thống nhất, minh bạch và phù hợp với yêu cầu quản trị hiện đại.

Với việc Luật mới mở rộng đối tượng tham gia giáo dục nghề nghiệp, SGT cũng sẽ tăng cường tiếp nhận các nhóm người học đa dạng hơn — từ học sinh THCS, người học lại, người chuyển đổi nghề đến lao động đang làm việc trong doanh nghiệp. Nhà trường đồng thời triển khai nghiệm thu và công nhận kỹ năng từ các môi trường học tập khác nhau, giúp người học rút ngắn thời gian đào tạo và nâng cao giá trị nghề nghiệp.

Những nhiệm vụ trên cho thấy vai trò của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp không chỉ dừng lại ở việc đào tạo mà còn là cầu nối quan trọng giữa chính sách và thị trường lao động. Với sự chuẩn bị về mô hình đào tạo, đội ngũ và cơ sở vật chất, Trường Cao đẳng Công nghệ Sài Gòn được kỳ vọng sẽ đóng góp tích cực vào quá trình nâng cao chất lượng nhân lực và hoàn thiện hệ sinh thái giáo dục nghề nghiệp trong giai đoạn mới.